Gặp sự cố trên đường ở vùng Bắc Tân Uyên cũ, việc đầu tiên luôn là đưa người và xe ra khỏi lòng đường, bật đèn cảnh báo, rồi mới tính chuyện sửa. Thủng lốp, hết xăng thì tìm tiệm vá, cây xăng gần nhất trên trục chính; va chạm có người bị thương thì gọi cấp cứu 115, báo công an qua số 113, không tự ý di chuyển người bị thương nặng.
Vùng ven khác nội đô ở chỗ khoảng cách giữa các tiệm sửa xe, cây xăng, trạm y tế xa hơn, có những quãng vắng giữa vườn cao su, sóng điện thoại có lúc yếu. Bài này xếp các tình huống thường gặp theo mức độ, từ hỏng xe đơn giản đến tai nạn, kèm những việc nên làm và không nên làm. Bài không thay cho hướng dẫn của nhân viên y tế hay công an khi có mặt tại chỗ.
Nguyên tắc đầu tiên: an toàn trước, sửa sau
Phần lớn tai nạn thứ cấp, tức tai nạn xảy ra sau một sự cố ban đầu, đến từ việc người gặp nạn vẫn ở giữa lòng đường: dựng xe hỏng giữa làn để xem máy, đứng cãi nhau sau va chạm ngay trên mặt đường, tụ tập xem tai nạn tràn ra làn xe. Trên các trục ở Bắc Tân Uyên, nơi có xe tải và xe ben chạy nhanh, đứng giữa đường dù chỉ vài phút cũng rất nguy hiểm.
Khi xe có vấn đề, bật xi nhan, giảm tốc từ từ và tấp sát lề phải, chỗ đủ rộng, thẳng, dễ nhìn thấy từ xa. Tránh dừng ở khúc cua, đầu dốc, chân dốc, dưới cầu hay ngay sau một cây lớn che khuất. Với ô tô, bật đèn cảnh báo nguy hiểm, đặt biển hoặc vật báo hiệu phía sau xe ở khoảng cách đủ xa để xe phía sau kịp nhận ra, và mọi người ra khỏi xe đứng phía trong lề.
Nếu đi cùng trẻ nhỏ hay người lớn tuổi, đưa họ ra khỏi xe và đứng xa lòng đường trước tiên, rồi mới lo tới xe và đồ đạc.
Ban đêm, bật đèn xe nếu còn điện, dùng đèn pin điện thoại để báo hiệu khi có xe tới. Mặc áo sáng màu hoặc áo phản quang nếu có. Chỉ khi đã ở chỗ an toàn mới bắt đầu gọi điện, xem xét hư hỏng.
Những hỏng hóc thường gặp và cách xoay xở
Thủng lốp, xì lốp. Đường có đá dăm rơi vãi từ xe chở vật liệu, đinh, mảnh sắt làm thủng lốp khá thường gặp. Dắt xe chậm tới tiệm vá gần nhất; các trục chính và quanh chợ, cổng khu công nghiệp thường có tiệm vá xe. Không chạy tiếp quãng dài bằng lốp xẹp vì làm hỏng săm, vành và dễ mất lái.
Hết xăng. Ở các quãng thưa dân như đi về phía Hiếu Liêm cũ hay phía sông Bé, cây xăng cách nhau xa hơn. Có những tạp hoá bán xăng lẻ đóng chai; xăng loại này không rõ chất lượng, chỉ nên dùng một ít đủ chạy tới cây xăng. Thói quen tốt là đổ đầy bình trước khi vào các vùng vắng.
Chết máy, xe không nổ. Có thể do ngập nước sau khi chạy qua chỗ ngập, bugi, ắc quy hay nhiều nguyên nhân khác. Với người không rành máy, đừng cố tháo lắp giữa đường; dắt xe vào lề và gọi tiệm sửa gần nhất hoặc dịch vụ cứu hộ. Xe chạy qua chỗ ngập sâu bị chết máy thì không nên đề nổ liên tục.
Đứt xích, hỏng phanh. Hỏng phanh là tình huống nguy hiểm, không nên cố chạy tiếp dù chỉ vài cây số. Dắt xe hoặc gọi xe chở đi sửa. Đứt xích thì dắt xe vào lề, tránh để xích cuốn vào bánh.
Xe điện hết pin. Gọi người nhà mang sạc hoặc đến đón; hỏi các quán, tiệm gần đó có cho sạc nhờ ở nơi an toàn không. Không tự đấu nối điện tạm bợ.
Va chạm nhẹ: giữ bình tĩnh và giải quyết đúng cách
Va chạm nhẹ giữa hai xe máy, hay xe máy với ô tô, khi không ai bị thương là chuyện xảy ra hằng ngày, nhất là giờ tan ca. Việc đầu tiên là đưa xe vào lề để không cản trở giao thông. Nếu cần giữ hiện trường để làm rõ lỗi, có thể chụp ảnh vị trí hai xe, vạch đường, biển báo xung quanh trước khi di chuyển, trong trường hợp an toàn để làm điều đó.
Hai bên trao đổi bình tĩnh, ghi lại họ tên, số điện thoại, biển số xe, thông tin bảo hiểm nếu có. Nếu hai bên tự thoả thuận được, nên viết vài dòng xác nhận sự việc và cách giải quyết, có chữ ký của hai bên và người làm chứng nếu có. Nếu không thống nhất được, hoặc có dấu hiệu một bên say rượu, bỏ chạy, gây gổ, báo công an để giải quyết theo quy định.
Với ô tô, nếu xe có camera hành trình, lưu lại đoạn ghi hình quanh thời điểm va chạm trước khi bộ nhớ ghi đè. Đoạn ghi hình thường giúp làm rõ sự việc nhanh hơn mọi lời tranh cãi, và hữu ích khi làm hồ sơ bảo hiểm.
Không nên chấp nhận "giải quyết riêng" dưới áp lực của đám đông hay của người lạ tự xưng là người hoà giải. Không đưa tiền khi chưa rõ thiệt hại và lỗi. Trường hợp có người lạ gây áp lực, cố tình dàn cảnh va chạm để đòi tiền, hãy giữ khoảng cách, gọi công an và người thân.
Tai nạn có người bị thương: các bước ưu tiên
Khi có người bị thương, thời gian và cách xử lý trong những phút đầu rất quan trọng. Thứ tự dưới đây theo nguyên tắc sơ cứu chung:
- Bảo đảm an toàn hiện trường: báo hiệu cho xe phía sau, tắt máy xe bị nạn nếu có thể, tránh để thêm người bị cuốn vào.
- Gọi cấp cứu 115, nói rõ vị trí theo tên xã mới, tên ấp, tên đường hoặc mốc gần nhất như chợ, trường, cổng khu công nghiệp.
- Báo công an qua số 113 hoặc nhờ người xung quanh báo, nhất là khi tai nạn nghiêm trọng hay có người bỏ chạy.
- Không tự ý di chuyển, nâng đầu hay tháo mũ bảo hiểm của người bị thương nặng, nghi chấn thương cột sống, trừ khi có nguy hiểm trực tiếp như cháy xe.
- Nếu người bị thương chảy máu nhiều, ép chặt vết thương bằng vải sạch; giữ người bị nạn ấm và trấn an trong lúc chờ.
- Khi nhân viên y tế và công an tới, làm theo hướng dẫn, cung cấp thông tin mình đã thấy.
Ở vùng ven, xe cấp cứu có thể mất thời gian lâu hơn nội đô để tới nơi. Nếu người bị thương còn tỉnh, vết thương nhẹ, có thể được người dân đưa tới cơ sở y tế gần nhất; với chấn thương nặng, chờ nhân viên y tế vẫn an toàn hơn chở bằng xe máy.
Báo vị trí khi sóng yếu hoặc không biết mình đang ở đâu
Người lạ gặp sự cố giữa các lô cao su thường lúng túng nhất ở câu hỏi "đang ở đâu". Điện thoại thông minh có thể chia sẻ vị trí qua ứng dụng nhắn tin hay bản đồ; nếu sóng yếu, thử di chuyển ra chỗ thoáng, lên chỗ cao hơn một chút. Ghi nhớ hoặc chụp lại vị trí trên bản đồ ngay khi còn sóng.
Khi gọi cấp cứu, cứu hộ hay người thân, mô tả bằng mốc: đi từ đâu tới, đã qua chợ nào, trường nào, cổng khu công nghiệp nào, cách bao xa, bên trái hay bên phải đường. Tên xã cũ như Tân Định, Đất Cuốc, Lạc An, Hiếu Liêm vẫn giúp người địa phương hình dung nhanh, nên nói kèm tên xã mới.
Một cách khác là nhìn quanh tìm cột điện có số hiệu, trạm biến áp, cột mốc ven đường, tên cửa hàng gần nhất. Những chi tiết này giúp người đến hỗ trợ xác định vị trí chính xác hơn so với mô tả chung kiểu "ở giữa vườn cao su", vốn đúng với rất nhiều nơi trong vùng.
Người dân trong vùng nhìn chung sẵn lòng giúp người gặp nạn. Hỏi một nhà ven đường, một quán nước gần nhất, bạn thường sẽ được chỉ tiệm sửa xe, được gọi giúp người, có khi được cho mượn điện thoại. Lời cảm ơn và sự lịch sự giúp mọi việc dễ dàng hơn.
Giấy tờ và bảo hiểm nên mang theo
Khi đi đường, người lái xe cần mang theo các giấy tờ theo quy định như giấy phép lái xe, giấy đăng ký xe hoặc bản xác thực phù hợp, giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc. Nhiều loại giấy tờ nay có thể xuất trình bằng ứng dụng định danh điện tử theo quy định hiện hành; kiểm tra để biết loại nào đã được chấp nhận ở dạng điện tử.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc chi trả cho thiệt hại gây ra cho người thứ ba theo phạm vi và mức quy định, không chi trả cho xe của chính mình. Một số người mua thêm bảo hiểm tai nạn cho người ngồi trên xe hay bảo hiểm vật chất cho ô tô. Khi có sự cố, báo cho đơn vị bảo hiểm sớm, giữ hình ảnh, biên bản, hoá đơn sửa chữa, chi phí y tế để làm hồ sơ.
Mức phạt khi thiếu giấy tờ, quy định về xuất trình điện tử thay đổi theo văn bản pháp luật hiện hành; bài không nêu con số cụ thể.
Túi đồ nhỏ nên để sẵn trong cốp xe
Vài món nhẹ, rẻ nhưng giúp ích nhiều khi gặp sự cố ở vùng ven:
- Áo mưa và một áo phản quang hoặc áo sáng màu.
- Đèn pin nhỏ hoặc sạc dự phòng cho điện thoại.
- Bông băng, gạc sạch, băng dính y tế, nước sạch để rửa vết trầy.
- Một ít tiền mặt cho tiệm vá xe, xăng lẻ, quán nước.
- Số điện thoại người thân, tiệm sửa xe quen, đơn vị bảo hiểm lưu sẵn trong máy và ghi ra giấy.
- Một con dao nhỏ hoặc kéo, vài sợi dây buộc để cố định đồ chở bị lỏng.
Chuẩn bị không làm sự cố biến mất, nhưng làm nó ngắn hơn và ít nguy hiểm hơn. Với người đi làm hằng ngày qua các quãng vắng, túi đồ này nên được kiểm lại mỗi tháng: pin đèn còn không, áo mưa có rách không, tiền mặt còn đủ không.
Người lái ô tô nên có thêm bộ dụng cụ thay lốp, lốp dự phòng còn hơi, dây câu bình ắc quy và biển hoặc vật báo hiệu nguy hiểm đặt phía sau xe. Trước chuyến đi dài vào vùng ven, kiểm tra nhanh áp suất lốp, nước làm mát và đèn là thói quen tiết kiệm được nhiều phiền toái.
Câu hỏi thường gặp
Gặp tai nạn ở Bắc Tân Uyên thì gọi số nào?
Cấp cứu y tế gọi 115, báo công an gọi 113, cháy nổ gọi 114. Đây là các số khẩn cấp dùng chung trên cả nước. Khi gọi, nói rõ vị trí theo tên xã mới, tên ấp, tên đường hoặc mốc dễ nhận để lực lượng tới nhanh.
Thủng lốp giữa vườn cao su xa tiệm vá thì làm sao?
Dắt xe chậm ra trục chính, nơi thường có tiệm vá và nhà dân để hỏi. Nếu quá xa, gọi người thân hoặc dịch vụ cứu hộ xe máy, chia sẻ vị trí qua điện thoại. Tránh chạy tiếp quãng dài bằng lốp xẹp vì hỏng vành và dễ ngã.
Va chạm nhẹ có cần báo công an không?
Nếu không ai bị thương, thiệt hại nhỏ và hai bên tự thoả thuận được, có thể giải quyết tại chỗ và ghi lại xác nhận. Nếu không thống nhất, có người bị thương, có dấu hiệu say rượu hay bỏ chạy thì cần báo công an để giải quyết theo quy định.
Có nên chở người bị tai nạn đi viện bằng xe máy không?
Với người bị thương nhẹ, còn tỉnh, đi lại được thì có thể. Với người bị thương nặng, nghi chấn thương đầu, cột sống, gãy xương lớn, nên chờ xe cấp cứu vì di chuyển sai cách có thể làm tổn thương nặng thêm.
Bảo hiểm xe máy bắt buộc có trả tiền sửa xe của mình không?
Không. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc chi trả thiệt hại gây ra cho người thứ ba trong phạm vi quy định. Muốn được bồi thường cho xe của mình hoặc người ngồi trên xe, cần mua thêm loại bảo hiểm tự nguyện tương ứng.