Ở Bắc Tân Uyên, điện lưới đã phủ gần như mọi nơi, nhưng nước máy, thu gom rác và internet cáp quang thì mỗi xóm một khác: trung tâm Tân Thành và các khu đông dân đã có đủ, còn những xóm sâu ven sông hay giữa vườn cao su vẫn dùng giếng khoan, tự xử lý rác. Biết trước những điều này giúp bạn chọn chỗ ở hợp lý và chuẩn bị khi có trục trặc.
Bài này dành cho người mới mua nhà, xây nhà hoặc thuê nguyên căn cần tự đăng ký dịch vụ, và cả người ở trọ muốn hiểu những gì chủ trọ lo. Không có số điện thoại hay địa chỉ cụ thể vì đơn vị cung cấp và điểm giao dịch có thể thay đổi; hãy hỏi chính quyền xã, phường hoặc hàng xóm để biết đơn vị phụ trách khu mình ở.
Điện: đăng ký, hoá đơn và quyền của người thuê
Nhà mới xây hoặc mới mua muốn có công tơ điện riêng phải làm hồ sơ đề nghị cấp điện với đơn vị điện lực phụ trách khu vực. Hiện nay việc này có thể làm trực tuyến qua cổng dịch vụ của ngành điện hoặc cổng dịch vụ công, kèm giấy tờ chứng minh quyền sử dụng nhà đất hoặc hợp đồng thuê. Nhân viên điện lực sẽ khảo sát, lắp công tơ trong thời gian theo quy định.
Khi mua nhà cũ, nên làm thủ tục chuyển tên hợp đồng mua bán điện sang tên mình và kiểm tra xem chủ cũ còn nợ tiền điện không. Hoá đơn điện hiện nay chủ yếu là hoá đơn điện tử, xem và thanh toán qua ứng dụng ngân hàng hoặc ứng dụng của ngành điện. Lưu lại mã khách hàng để tra cứu khi cần.
Người thuê trọ dùng chung công tơ với chủ nhà. Quy định về giá điện có điều khoản cho phép người thuê nhà để ở được áp giá sinh hoạt theo cách tính nhất định khi đáp ứng điều kiện. Nếu thấy cách tính của chủ trọ chênh nhiều, hãy hỏi điện lực khu vực về quy định áp dụng cho trường hợp của mình thay vì tranh cãi.
Mất điện: chuyện thường gặp mùa mưa và cách chuẩn bị
Mùa mưa ở miền Đông có nhiều cơn giông chiều, gió mạnh làm cây đổ vào đường dây, sét đánh vào trạm biến áp. Ở vùng ven đô nhiều vườn cây như Bắc Tân Uyên, mất điện cục bộ sau những trận giông lớn không hiếm. Ngoài ra còn có lịch cắt điện để bảo trì, nâng cấp lưới điện, thường được thông báo trước trên ứng dụng và trang của điện lực.
Chuẩn bị đơn giản: đèn sạc, pin dự phòng cho điện thoại, quạt sạc nếu có trẻ nhỏ hoặc người già, nước dự trữ nếu nhà dùng máy bơm giếng. Khi có giông, rút phích các thiết bị điện tử đắt tiền để tránh hỏng do sét hoặc điện chập chờn. Đừng đứng trú mưa dưới cây lớn hay gần trụ điện.
Thấy dây điện đứt rơi xuống đường, tuyệt đối không lại gần, không dùng tay hay que ướt khều; cảnh báo người xung quanh và báo ngay cho điện lực hoặc chính quyền địa phương. Nước ngập có dây điện rơi vào là cực kỳ nguy hiểm.
Nước máy: đã có ở đâu và cách đăng ký
Mạng lưới cấp nước sạch đã đi qua trung tâm Tân Thành, dọc nhiều trục đường chính và các khu dân cư mới, nhưng chưa phủ hết các xóm sâu. Muốn biết nhà mình có đấu nối được không, hỏi hàng xóm đã dùng nước máy hoặc liên hệ đơn vị cấp nước phụ trách khu vực, chính quyền xã, phường sẽ chỉ đơn vị nào. Khi đường ống đã đi qua trước nhà, thủ tục đăng ký lắp đồng hồ thường đơn giản: đơn đề nghị, giấy tờ nhà đất hoặc hợp đồng thuê, căn cước.
Ở những nơi đường ống còn cách nhà xa, chi phí kéo ống nhánh có thể đáng kể; một số xóm góp chung để kéo về. Trong thời gian chờ, nhiều hộ vẫn dùng giếng khoan cho sinh hoạt và mua nước bình để uống, nấu. Chất lượng nước ngầm và cách dùng giếng an toàn đã có bài riêng trong mục sông nước, đất đai của trang.
Những khu đông dân mới mọc lên quanh khu công nghiệp đôi khi gặp tình trạng nước yếu vào giờ cao điểm sáng sớm và chiều tối, khi cả xóm trọ cùng tắm giặt nấu nướng. Bồn chứa trên cao và máy bơm tăng áp là cách nhiều nhà khắc phục, nhưng nên hỏi đơn vị cấp nước về quy định lắp máy bơm hút trực tiếp từ đường ống.
Rác: thu gom, phân loại và chuyện đốt rác
Ở trung tâm và các khu đông dân, rác sinh hoạt được thu gom theo lịch, hộ gia đình đóng phí vệ sinh theo quy định của địa phương. Ở các xóm sâu, xe thu gom có khi chỉ đi đường chính, người dân phải mang rác ra điểm tập kết. Hỏi trưởng ấp hoặc hàng xóm về giờ xe rác đi, điểm để rác, để không để rác ngoài đường quá lâu gây mùi và chó mèo bới.
TP Hồ Chí Minh đang triển khai việc phân loại rác tại nguồn, tách rác thực phẩm, rác tái chế và rác còn lại. Sau sáp nhập, quy định này có thể dần áp dụng ở vùng Bắc Tân Uyên; theo dõi hướng dẫn của xã, phường. Rác tái chế như giấy, chai nhựa, lon có thể để riêng bán ve chai, vừa gọn nhà vừa giảm lượng rác phải đổ.
Thói quen đốt rác trong vườn vẫn còn ở vùng nông thôn, nhưng khói đốt nhựa, túi ni lông rất độc, gây khó chịu cho hàng xóm, nhất là những xóm trọ san sát. Mùa khô, đốt rác gần vườn cao su, bãi cỏ khô còn có nguy cơ cháy lan. Đổ rác xuống suối, xuống sông Đồng Nai hay vào hố mỏ đá cũ là hành vi bị cấm và làm ô nhiễm nguồn nước cả vùng.
Internet và sóng điện thoại
Cáp quang của các nhà mạng đã kéo tới phần lớn khu dân cư ở Bắc Tân Uyên, nhất là quanh trung tâm và khu công nghiệp nơi nhu cầu cao. Đăng ký thường qua nhân viên nhà mạng đến tận nơi, ứng dụng hoặc cửa hàng giao dịch. Ở những xóm xa trục đường, nên hỏi trước nhà mạng có hạ tầng tới không; có nơi chỉ một hai nhà mạng phủ được.
Xóm trọ thường có wifi chung do chủ trọ lắp, chia cho cả dãy. Khi mọi người cùng dùng vào buổi tối, tốc độ có thể chậm. Người cần internet ổn định để học trực tuyến hoặc làm việc nên hỏi chủ trọ gói cước, số phòng dùng chung, hoặc cân nhắc dùng gói dữ liệu di động riêng.
Sóng điện thoại di động nhìn chung tốt ở khu đông dân, nhưng có thể yếu ở một số xóm sâu ven sông, giữa vườn cao su rộng hoặc trong những phòng trọ mái tôn kín. Khi xem phòng hay xem đất, hãy thử gọi điện và truy cập mạng ngay tại chỗ, đừng chỉ thử ngoài đường.
Khi lắp cáp quang cho nhà riêng, hãy hỏi kỹ thời hạn cam kết, phí lắp đặt, thiết bị phát sóng có được cho mượn không và khi chuyển nhà có chuyển theo được không. Người ở trọ hay đổi chỗ nên tránh các gói cam kết dài nếu chưa chắc ở lâu tại một nơi.
Người thuê trọ nên hỏi chủ những gì về dịch vụ
Trước khi ký thuê, hỏi rõ những điểm dưới đây để biết mình trả cho cái gì và ai lo khi hỏng hóc:
- Điện tính theo công tơ riêng hay khoán; ghi số vào ngày nào; đơn giá bao nhiêu.
- Nước máy hay giếng khoan; có lọc không; nước có dùng để nấu ăn được không; giờ nào hay yếu nước.
- Phí rác có tính vào tiền phòng không; đổ rác ở đâu, giờ nào.
- Wifi có sẵn không; mấy phòng dùng chung; khi mạng hỏng ai gọi kỹ thuật.
- Khi mất điện, mất nước kéo dài, chủ trọ xử lý thế nào; có giảm tiền không.
- Ai chịu chi phí sửa ổ điện, vòi nước, bồn cầu hỏng do hao mòn.
Những câu hỏi này nên được ghi vào hợp đồng thuê hoặc ít nhất trao đổi qua tin nhắn để có bằng chứng. Tranh chấp về điện nước chiếm phần lớn những bất hoà giữa chủ trọ và người thuê ở các xóm trọ công nhân.
Khi có sự cố: báo ai, chờ bao lâu
Với mất điện diện rộng, kiểm tra trên ứng dụng của ngành điện xem có lịch cắt điện không; nếu không có, báo sự cố qua kênh chăm sóc khách hàng của điện lực. Với sự cố trong nhà như chập điện, nhảy cầu dao liên tục, hãy ngắt điện tổng và gọi thợ điện có kinh nghiệm, không tự sửa khi không có chuyên môn.
Với nước máy, khi mất nước hoặc vỡ ống trên đường, báo đơn vị cấp nước phụ trách khu vực. Rò rỉ sau đồng hồ trong nhà là trách nhiệm của chủ nhà; kiểm tra định kỳ bằng cách khoá hết vòi rồi xem đồng hồ có quay không. Với rác tồn đọng lâu ngày không ai thu, phản ánh với trưởng ấp, khu phố hoặc chính quyền xã, phường.
Ghi lại thời gian xảy ra sự cố, chụp ảnh nếu có thể, và giữ lại mã yêu cầu khi báo qua tổng đài hay ứng dụng. Những thông tin này giúp việc theo dõi và khiếu nại, nếu cần, có căn cứ rõ ràng.
Xây nhà mới: chuẩn bị đấu nối dịch vụ từ đầu
Người mua đất vườn ở Bắc Tân Uyên để xây nhà nên tính chuyện điện, nước, rác, internet ngay từ khi thiết kế, không đợi nhà xong mới lo. Vị trí đặt công tơ điện, đồng hồ nước, đường dẫn từ ngoài đường vào, chỗ để thùng rác, hộp kỹ thuật cho cáp mạng đều nên được chừa sẵn. Làm sau thường phải đục tường, đào sân, vừa tốn kém vừa mất thẩm mỹ.
Nếu lô đất nằm sâu so với đường có lưới điện, cần hỏi điện lực về khoảng cách cấp điện, ai chịu chi phí kéo dây, có phải trồng thêm trụ không. Tương tự với nước máy: hỏi đường ống gần nhất cách bao xa, có kế hoạch mở rộng mạng lưới về khu đó không. Những thông tin này cũng nên được hỏi trước khi mua đất, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và thời gian vào ở.
Đối với nước thải, nhà ở vùng chưa có hệ thống thoát nước chung cần làm bể tự hoại đúng kỹ thuật, có rãnh thoát nước mưa riêng, không cho chảy tràn sang đất hàng xóm hay ra đường. Mùa mưa ở miền Đông lượng nước rất lớn trong thời gian ngắn, sân thấp hơn đường dễ bị ngập nếu không tính trước.
Câu hỏi thường gặp
Bắc Tân Uyên đã có nước máy chưa?
Nước máy đã có ở trung tâm Tân Thành, dọc nhiều trục đường chính và các khu dân cư mới, nhưng chưa phủ hết các xóm sâu ven sông và giữa vườn. Hỏi hàng xóm hoặc đơn vị cấp nước phụ trách khu vực để biết nhà mình có đấu nối được không.
Mua nhà cũ có cần chuyển tên hợp đồng điện nước không?
Nên chuyển tên hợp đồng mua bán điện và nước sang tên mình, đồng thời kiểm tra xem chủ cũ còn nợ tiền điện nước không. Việc này giúp hoá đơn, khiếu nại và đăng ký dịch vụ sau này đứng đúng tên chủ nhà mới.
Người thuê trọ có được tính tiền điện theo giá sinh hoạt không?
Quy định về giá điện có điều khoản cho người thuê nhà để ở được áp giá sinh hoạt theo cách tính nhất định khi đủ điều kiện. Hãy hỏi điện lực khu vực về hồ sơ cần có và thoả thuận lại với chủ trọ cho rõ ràng.
Thấy dây điện đứt rơi xuống đường thì làm gì?
Tuyệt đối không lại gần hay chạm vào, kể cả bằng que, nhất là khi trời mưa hoặc có nước đọng. Cảnh báo người xung quanh tránh xa và báo ngay cho điện lực hoặc chính quyền địa phương để xử lý.
Có được đốt rác trong vườn không?
Đốt rác, nhất là nhựa và túi ni lông, gây khói độc, ảnh hưởng hàng xóm và có thể bị xử phạt theo quy định về môi trường. Mùa khô còn dễ gây cháy vườn cao su. Nên để rác cho xe thu gom và bán riêng rác tái chế.
Wifi phòng trọ chậm thì làm sao?
Wifi chung của dãy trọ thường chậm vào buổi tối khi nhiều người cùng dùng. Có thể đề nghị chủ trọ nâng gói cước, lắp thêm bộ phát, hoặc dùng gói dữ liệu di động riêng nếu cần mạng ổn định để học và làm việc.